1.Machabæaid 7 - William Morgan Bible 1588 original edition

PEN. VII.1 Demetrius yn teynasu wedi iddo ef ladd Antiochus a Lysias. 5 Efe yn blino plant Israel trwy gyngor dynion drygionus. 37 Gweddi yr offeiriaid yn erbyn Nicanor. 41 Iudas yn lladd Nicanor.

1YN yr vnfed flwyddyn ar ddêc a deugain a chant, Demetrius mab Seleucus a ddaeth o Rufain ag ychydic wŷr i ddinas yng-lann y môr, ac a deyrnasodd yno.

2A phan ddaeth efe i frenhin-dŷ ei henafiaid, ei lu ef a ddaliasant Antiochus a Lysias iw dwyn atto ef.

3A phan ŵybu efe hynny, efe a ddywedodd, na ddangoswch i mi eu hwynebau hwy.

4A’r llu ai lladdodd hwynt, a Demetrius a eisteddodd ar orseddfa ei frenhiniaeth.

5Yna dynion drigionus annuwiol o Israel a ddaethant atto ef, ac Alcimus oedd eu capten hwy, yr hwn oedd yn chwennychu bod yn offeiriad.

6A’r rhain a gyhuddasant y bobl wrth y brenin gan ddywedyd, Iudas ai frodyr a laddasant dy garedigion, ac a’n gyrrasant ni allan o’n gwlâd.

7Am hynny danfon ryw ŵr credadwy yrywan i fyned, ac i weled yr holl ddestruw a wnaeth efe arnom ni, ac ar wlâd y brenin, ac iw gospi ef ai gymhorth-wŷr.

8Yna ’r brenin a ddewisodd Bacrhides caredig y brenin gŵr galluoc yn y deyrnas yn llywodraethu o’r tu draw i’r afon, ac yn ffyddlon i’r brenin, ac ai danfonodd ef.

9Ac efe a wnaeth Alcimus annuwiol yn arch-offeiriad, ac a orchymynnodd iddo ef ddial ar blant Israel.

10Ac hwy a ymadawsant ac a ddaethant â llu mawr i wlâd Iuda, ac a ddanfonasant genadon at Iudas ai frodyr, ac a ddywedasant eiriau heddychol yn dwyllodrus wrthynt hwy.

11Am hynny ni chredodd Iudas ai bobl iw geiriau hwy: canys hwy a welsant ddyfod o honynt hwy â llu mawr.

12Wedi hyn cynnulleidfa o’r scrifennyddion a ymgasclodd at Alcimus a Bacchides i geisio ammodau rhesymmol.

13A’r Asidaiaid oedd y rhai cyntaf ym­mlhith plant Israel a geisiasant heddwch ganddynt hwy,

14Gan ddywedyd, o hâd Aarō y daeth rhyw offeiriad â llu, ac ni wna efe gam â nyni.

15Ac efe a roes eiriau heddychol iddynt hwy, ac a dyngodd wrthynt hwy gan ddywedyd, ni wnawn ni ddrwg i chwi, nac i’n caredi­gion.

16Ac hwy ai credasant ef, ond efe a ddaliodd dri vgeinwr o honynt hwy y diwrnod hwnnw, ac ai lladdodd hwy yn ôl y geiriau a scrifennodd

17Hwy Psal.79.2.a daflasant gnawd dy sainct di, ac a dywalltasant eu gwaed hwy o amgylch Ierusalem, ac nid oedd neb ai cladde hwynt.

18Ac ofn mawr a dychryn a ddaeth ar yr holl bobl gan ddywedyd, nid oes na gwirionedd na chyfiawnder ynddynt hwy, o blegit hwy a dorrasant y llw a’r ammod a wnaethant hwy.

19A Bacchides a ysmudodd ei lu o Ierusalem, ac a werssyllodd yn Beth-zecha, ac a ddanfonodd allan oddi yno, ac a ddaliodd lawer o’r bobl, ac ai taflodd hwy i glawdd mawr.

20Yna efe a orchymynnodd y wlâd i Alcimus, ac a adawodd ryfel-wŷr gyd ag ef iw gymhorth ef, a Bacchides ei hun a aeth at y brenin.

21Ac felly Alcimus â ymegnîodd am yr arch-offeiriadaeth.

22A’r holl rai oeddynt yn cythryblu y bobl a ymgasclasant atto ef, ac a ennillasant wlâd Iuda, ac a wnaethāt ddrwg mawr i’r Israeliaid

23Pan welodd Iudas yr holl ddrwg a wnaethe Alcimus, a’r rhai oeddynt gyd ag ef i’r Israeliaid, mwy nag a yr cenhedloedd,

24Efe a drammwyodd trwy holl derfynau Iuda oddi amgylch, ac a wnaeth ddialedd ar y gwŷr anffyddlon a ffoasent ymmaith, oni phei­diasant hwy a dyfod mwy i’r wlâd.

25Pan welodd Alcimus fod Iudas a’r rhai oeddynt gyd ag ef yn drêch nag y galle efe eu haros hwy, efe a ddychwelodd at y brenin, ac ai cyhudodd hwynt o ddrygioni.

26Yna ’r brenin a ddanfonodd Nicanor vn oi dywysogion pennaf yr hwn oedd yn casau, ac yn dwyn gelynniaeth i Israel, ac a orchymynnodd iddo ef ddestruwio ’r bobl yn llwyr.

27A Nicanor a ddaeth i Ierusalem â llu mawr, ac a ddanfonodd eiriau heddychol at Iudas ai frodyr ond trwy dwyll, gan ddywedyd,

28Na fydded rhyfel rhwngof â chwychwi, mi a ddeuaf ag ychydig wŷr i weled eich wynebau chwi yn heddychol.

29Felly efe a ddaeth at Iudas, ac hwy a gyfarchasant ei gilydd yn heddychol, ond yr oedd gelynnion yn barod i gippio Iudas i ffordd.

30Etto yspyswyd y peth i Iudas, mai trwy dwyll y daethe efe atto ef: am hynny efe a darfwyd oddi wrtho ef, ac ni fynne efe edrych yn ei wyneb ef mwy.

31Pan wybu Nicanor ddatcuddio ei fwriad ef, efe a aeth allan i ymladd yn erbyn Iudas, yn ymmyl Capharsalama.

32Ac yng-hylch pump mîl o wŷr o lu Nicanor a laddwyd, a’r a ffoasant i ddinas Dafydd.

33Wedi hyn Nicanor a aeth i fynu i fy­nydd Sion a rhai o’r offeiriaid, ac henaduriaid y bobl a aethant allan o’r cyssegr i gyfarch iddo ef yn heddychol, ac i ddangos iddo ef y poeth offrymmau yr oeddyd yn eu hoffrwm tros y brenin.

34Ond efe a chwarthodd am eu pennau hwy a’r bobl, ac ai gwatworodd hwy, ac a halogodd eu hoffrymmau hwy, ac a ddywedodd yn drahaus.

35Ac efe a dyngodd yn ei ddig gan ddywedyd, oni roddir Iudas ai werssyll yn fy-nwylo i, pan ddychwelwyf mewn heddwch, myfi a loscaf y tŷ ymma: ac efe a aeth allan mewn digllondeb mawr.

36Yna ’r offeiriaid a ddaethant i mewn, ac a safasant o flaen allor y Deml, gan ŵylo a dywedyd,

37O Arglwydd, ti a ddewisaist y tŷ ymma, i alw ar dy enw di ynddo ef, ac i fod yn dŷ gweddi, ac ymbil i’th bobl.

38Gwna ddialedd ar y gŵr hwn ai werssyll, oni ladder hwy â’r cleddyf, cofia eu cabledigaethau hwy, ac na ddioddef iddynt hwy barhau

39A Nicanor a aeth allan o Ierusalem, ac a werssyllodd yn Bethoron, ac yno llu o Syria a gyfarfu ag ef.

40Ac Iudas a werssyllodd yn Adasa a thair-mîl o wŷr, ac a wnaeth ei weddi gan ddywedyd,

41O Arglwydd, 2.Bren.19.35.am gablu o’r rhai a ddaethent oddi wrth y brenin dydi, yr angel a aeth allan, ac a laddodd gant a phump a phedwar vgain o filoedd o honynt hwy.

42Destruwia felly y gwerssyll hwn o’n blaen ni heddyw, fel y gallo pobl eraill ŵybod, fel y dywedodd efe yn ddrwg am dy gyssegr di, a chospa ef yn ôl ei ddrygioni.

43A’r gwerssylloedd a darawsant yng-hyd y trydydd dydd ar ddêc o’r mis Adar, a llu Nicanor a orchfyged, ac efe ei hun a ladded yn gyntaf yn y rhyfel.

44Pan welodd rhyfelwŷr Nicanor ei ladd ef, hwy a daflasant eu harfau ymmaith, ac a ffoasant.

45Ond[yr Iddewon]ai hymlidiasant hwy daith vn diwrnod, O Adasa nes dyfod i Gazera, ac a ganasant mewn vdcyrn, gan ddangos arwyddion ar eu hôl hwynt.

46A’r a ddaethant allan o’r holl drefi Iudea oddi amgylch, ac ai herlidiasant hwy, ac hwy a droasant yn eu herbyn hwynt, felly y lladded hwy oll â’r cleddyf, ac ni adawed neb o honynt hwy, naddo vn.

47Yna hwy a gymmerasant yr yspail, a’r sclyfaeth, ac a dortasant ben Nicanor ymmaith, ai law ddehau ef, yr hon a estynnase efe allan cyn falched, ac ai dygasant hi ymmaith gyd â hwy, ac ai crogasant hi i fynu o flaen Ierusalem.

48Am hynny ’r bobl a lawenychasant yn ddirfawr, ac a fwriasant y diwrnod hwnnw trwy orfoledd mawr.

49Ac Iudas a ordeiniodd gadw y diwrnod hwnnw y trydydd dydd ar ddêc o’r mis Adar yn ŵyl bob blwyddyn.

50Ac felly gwlad Iuda a gafodd heddwch tros ychydig amser.