Ecclesiasticus 22 - William Morgan Bible 1588 original edition

PEN. XXII.Am y diog. 12 A’r ffôl. 18 Am gydwybod siccr. 24 A chyfeillach dda.

1Y Diog sydd gyffelyb i garrec fydr, a phawb a chwibana er ammarch iddo ef.

2I fiswail tommennau y cyffelybir y diog, pob vn ai cymmero i fynu a escwyd ei law.

3Gwradwydd y tâd sydd yng-anedigaeth ni chymmer addysc: a merch sydd mewn ammarch.

4Merch gall fydd etifedd ei gŵr, a’r wradwyddus yn dristwch iw thâd.

5Yr hyf a wradwydda dâd a gŵr, ac a am­herchir gan y ddau.

6[Megis] cerdd mewn tristwch yw yma­drodd allan o amser: ac mewn pryd ffrewyllau, ac addysc doethineb.

7Plant yn cael cynhaliaeth mewn buchedd dda ydynt yn cuddio difonedd eu rhie­ni, a phlant yn ymffrostio mewn dirwyg ac anoethineb ydynt yn halogi bonedd eu carennydd.

8[Megis] assio llestr pridd y mae yr hwn sydd yn dyscu y ffol, a chodi y mae efe y chai a ydynt yn cyscu o ddyfnder cwsc:

9Mynegu i vn yn cyscu y mae yr hwn sydd yn mynegu ivn ffôl: a phan ddarffo, efe a addywed: beth yw

10Wyla am y marw canys y mae diffig goleuni, ac wyla am y ffôl, canys y mae diffig synnŵyr.

11 Pen.38.16. Wyla yn felusach am y marw am iddo ef orphywys: canys na marwolaeth yw bywyd y ffôl.

12Saith niwrnod o alar am y marw, ac am y ffôl holl ddyddiau ei enioes ef.

13Na amlha eiriau gyd a’r angall, ac Pen.12.12.na thyret at yr annoeth, o herwydd efe o eisieu deall a ddiystyra bob dim.

14Ymgadw oddi wrtho ef rhag cael blinder, ac na’th haloger di gan ei frynti ef.

15Cilia oddi wrtho ef, a thi a gei orphywysdra, ac na ddifrawa yn ei ynfydrwydd ef.

16Beth sydd drymmach na phlwm: a pha enw sydd iddo ef ond plwm:

17 Pen.27.3. Haws yw dwyn tywod, a halen, a darn o haiarn na dŷn ansynhwyrol.

18Cysswlt coed wedi ei rwymo yn adai­ladaeth ni ddettyd er ei escwyt: felly calon wedi ei siccrhau trwy feddylfryd cyngor nid arswyda bob amser gan ofn.

19Calon wedi ei chadarnhau â ddeall syn­hwyrol sydd fel gwchter o dywod ar bared llyfn.

20Ni pheru cloddiau wedi eu gosod yn vchel yn erbyn y gwynt.

21Felly calon ofnus gyd â meddwl vn ffôl ni pheru yn erbyn pob ofn.

22Yr hwn a bigo lygad a ddwg ddagrau allan, a’r hwn a bigo galon a ddwg allan ddio­ddefaint.

23Yr hwn a deifl garreg at adar ai tarfa hwynt, a’r hwn sydd yn gwradwyddo ei gyfaill sydd yn dattod cefeillach.

24Pe tynnit gleddyf ar gyfaill na anobeitha: o herwydd y mae cymmod.

25Pe agorit dy safn yn erbyn gyfaill, nag ofna: oblegit y mae iawn: ond am wradwydd, a balchder, a dadcuddiad cyfrinach, a dyrnod trwy dwyll: am y pethau hyn y ffŷ pob cyfaill ymmaith.

26Cadw ffyddlondeb a’th gymydog yn dlodi, fel y gallech lawenychu yn ei wynfyd ef.

27Aros wrtho ef yn amser cystudd, fel y byddech gyd etifedd yn ei etifeddiaeth ef: nid yw tlodi bob amser iw diystyru, na’r cyfoethog angall iw fawr berchi.

28O flaen tân y mae tarth ffumer a mwg: felly y mae difenwi o flaen celanedd.

29Nid cywilydd fydd gēnif amddeffin fyng­hyfaill, ac nid ymguddiaf rhagddo ef.

30Os digwydd i mi ddrwg oiblegit ef, pob vn a glywo a ochel rhagddo ef.

31Pwy a rydd i mi gadwriaeth ar fyng-enau, a sêl gyfrwys ar fyng-wefusau: fel na syrthiwn yn ddisymmwth oddi wrthi hi, ac na’m di­fethe fy nhafod fi.