Esther 1 - William Morgan Bible 1588 original edition

PENNOD. I.Ahasferus yn yscar ai wraig Fasthi am na ddeue hi wrth ei orchymyn ef iw wledd ef. 20 Awdurdod gwyr eraill ar eu gwragedd.

1Yn nyddiau Ahasferus: (efe Ahasferus yr hwn oedd yn teyrnasu o India hyd Ethiopia, gant, a saith ar hugain o dalaithau)

2Yn y dyddiau hynny pan eisteddodd y brenin Ahasferus ar orseddfa ei frenhiniaeth yr hon yn Nehem.1.1.Susan y brenhin-lys:

3Yn y drydedd flwyddyn oi deyrnasiad, efe a wnaeth wledd iw holl dywysogion, ai weision: cadernid y Persiaid, a’r Mediaid, y rhaglawiaid, a thywysogion y talaithau ger ei fron ef:

4Fel y dangose efe gyfoeth, gogoniant ei deyrnas, anrhydedd hefyd, phrydferthwch ei fawredd ef ddyddiau lawer, cant a phedwar vgain o ddyddiau.

5A phan gyflawnwyd y dyddiau hynny, y brenin a wnaeth i’r holl bobl a’r a gafwyd yn Susan y brenhin-lys, o’r mwyaf hyd y lleiaf wlêdd saith niwrnod yng-hyntedd gardd palas y brenin,

6[Tann lenni] gwynnion, gwyrddion, a rhuddgochion wedi eu cylymmu a rheffynnau sidan, ac a phorphor mewn modrwyau arian, a cholofnau marmor: gwelâu o aur, ac arian ar balmant o Grissial, a Marmor, Alabaster hefyd, ac Iasinct.

7Yfed diod mewn llestri aur, a chyfnewid amryw lestri: a gwîn brenhinawl lawer yn ôl gallu y brenin.

8Y ddiod hefyd wrth ddefod, nid a gymhelle: canys felly y gosodase y brenin ar bôb mawr ei dŷ ef, sef gwneuthur yn ôl ewyllys pawb.

9Y frenhines Fasthi hefyd a wnaeth wlêdd i’r gwragedd, y brenhin-dŷ yr hwn eiddo Ahasferus y brenin.

10Ar y seithfed dydd pan oedd lawen calon y brenin gan wîn, efe a ddywedodd wrth Mehuman, biztha, Harbona, Bigtha, ac Abagtha, Zethar, a Charcas, y saith stafelludd (y rhai oeddynt yn gweini ger bron y brenin Ahasferus)

11Am gyrchu y frenhines Fasthi o flaen y brenin mewn brenhinawl goron: i ddangos i’r bobloedd, ac i’r tywysogion ei glendid hi, canys têg golwg ydoedd hi.

12Ond y frenhines Fasthi a wrthododd ddyfod wrth air y brenin yr hwn drwy law y stafellyddion: am hynny y llidiodd y brenin yn ddirfawr, ai ddigllonedd ef a enynnodd ynddo.

13Yna y dywedodd y brenin wrth y doethion oeddynt yn gŵybod yr amserau: (canys felly achosion y brenin ger bron yr holl rai a fyddent yn gŵybod cyfraith, a barn)

14A nesaf atto ef Carsena, Sethar, Admatha, Tharsis, Meres, Marsena, Memuran: saith dywysog Persia, a Media y rhat oeddynt yn gwêled wyneb y brenin, yn eistedd yn gyntaf yn y frenhiniaeth,

15Beth sydd iw wneuthur wrth y gyfraith i’r frenhines Fasthi, am na wnaeth hi archedigaeth y brenin Ahasferus drwy law ystafellyddion?

16Yna Memucan a ddywedodd ger bron y brenin, a’r tywysogion: nid yn erbyn y brenin yn vnic y gwnaeth Fasthi y frenhines ar fai: onid yn erbyn yr holl bobloedd y rhai drwy holl dalaithau y brenin Ahasferus.

17Canys gweithred y frenhines a aiff allan at yr holl wragedd, fel y dremygant eu gwŷr yn eu glowg eu hun: pan ddywedant, y brenin Ahasferus a archodd gyrchu Fasthi y frenhines oi flaen ef, ond ni ddaeth hi.

18Arglwyddesau Persia, a Media y rhai a glywsant weithred y frenhines a ddywedant heddyw bellach wrth holl dywysogion y brenin: felly mwy na digon o ddirmig, a digter

19Os bydd bodlon gan y brenin, eled brenhinawl orchymyn oddi wrtho ef, ac scrifenner ef ym mysc cyfreithiau y Persiaid, a’r Mediaid, ac na throssedder ef: am na ddaeth Fasthi ger bron y brenin Ahasferus, am hynny rhodded y brenin ei brenhiniaeth hi iw chyfeilles yr hon sydd well na hi.

20Pan glywer gorchymyn y brenin (yr hwn a wnelo efe) drwy ei holl frenhiniaeth yr hon sydd fawr: yna’r holl wragedd a roddant anrhydedd iw gwŷr, o’r mwyaf, hyd y lleiaf.

21A dâ fu’r peth yng-olwg y brenin, a’r tywysogion: a’r brenin a wnaeth ar ôl gair Memucan.

22Canys efe a anfonodd lythŷrau i holl dalaithau y brenin, îe i bôb talaith yn ôl ei scrifen hi, ac at bôb pobl yn ôl eu tafodiaith eu hun: ar fod pôb gŵr yn arglwyddiaethu yn ei dŷ ei hun, a thraethu yn ôl tafodiaith ei bobl.