1.Brenhinoedd 10 - William Morgan Bible 1588 original edition

PEN. X.Y frenhines Saba yn dyfod i ymweled ac i ofwyo Salomon, ac yn dychwelyd wedi clywed, a gweled arwyddion oi ddoethineb, ai gyfoeth ai gadernid ef, a rhoddi o bob vn roddion mawr iw gilydd.

1Pan glybu brenhines 2.Cron.9.1. Math.12.42. Luc.11.31.Saba glôd Salomon drwy enw’r Arglwydd: yna hi a ddaeth iw brofi ef mewn cwestiwnau caled.

2A hi a ddaeth i Ierusalem a llu mawr iawn, a chamêlod yn dwyn pêr aroglau, ac aur lawer iawn, a meini gwerthfawr: a hi a ddaeth at Salomon, ac a lefarodd wrtho ef yr hyn oll oedd yn ei chalon.

3A Salomon a fynegodd iddi hi ei holl ofynion hi: nid oedd dim yn guddiedic rhac y brenin, a’r na fynegodd efe iddi hi.

4Yna y canfu brenhines Saba holl ddoethineb Salomon: a’r tŷ’r hwn a adailadase efe.

5A bwyd ei fwrdd ef, ac eisteddiad ei weision ef, a threfn ei wenidogion ef, ai gwiscoedd hwynt, ai drulliadau ef, ai boeth offrymmau ef y rhai a offrymmodd efe yn nhŷ’r Arglwydd: ac nid oedd mwyach yspryd ynddi hi.

6A hi a ddywedodd wrth y brenin, gwîr yw’r gair yr hwn a glywais yn fyng-wlâd am dy ymadroddion di, ac am dy ddoethineb.

7Etto ni chredais i eiriau, nes i’m ddyfod ac i’m llygaid weled, ac wele ni fynegasid i mi’r hanner: mwy yw dy ddoethineb, a’th ddaioni, na’r glôd yr hon a glywais.

8Gwynfŷd dy wŷr di, gwynfydedic dy weision hyn, y rhai ydynt yn sefyll yn wastadol ger dy fron di yn clywed dy ddoethineb.

9Bendigedic fyddo dy Arglwydd Dduw’r hwn a’th hoffodd di i’th roddi ar deyrn-gader Israel: o herwydd cariad yr Arglwydd tu ag at Israel yn dragywydd, y gosododd efe di yn frenin i wneuthur barn, a chyfiawnder.

10A hi a roddes i’r brenin chwech vgain talent o aur, a phêr aroglau lawer iawn, a meini gwerthfawr: ni ddaeth y fath bêr arogl a hwn mwyach cyn amled, yr hwn a roddes brenhines Saba i’r brenin Salomon.

11A llongau Hiram hefyd (y rhai a gludasant aur o Ophir) a ddugasant o Ophir lawer iawn o goed 2.Cron.9.10. & 2.Cron.2.8.Almugim, ac o feini gwerthfawr.

12A’r brenin a wnaeth o’r coed Almugim annêlau i dŷ’r Arglwydd, ac i dŷ’r brenin, a thelynau, a psaltringau i’r cantorion: ni ddaeth o’r fath goed Almugim, ac nis gwelpwyd hyd y dydd hwn.

13A’r brenin Salomon a roddes i frenhines Saba ei holl ddymuniad, yr hyn a ofynnodd hi, heblaw’r hyn a roddodd efe iddi hi drwy ei law ei hun: felly hi a ddychwelodd, ac a aeth iw gwlâd, hi ai gweision.

14A phwys yr aur yr hwn a ddaeth i Salomon bob blwyddyn oedd chwe chant, a thri vgain, a chwech o dalentau aur.

15Heblaw gan y marchnadwŷr, a marsiandiaeth y llyssieuwŷr: a chan holl frenhinoedd Arabia, a thywysogion y wlâd.

16A’r brenin Salomon a wnaeth ddau cant o dariannau aur dilin: chwech chant o aur a roddodd efe ym mhob tarian.

17A thrychant o dariannau o aur dilin, tair punt o aur a roddes efe ym mhob tarian: a’r brenin ai rhoddes hwynt yn nhŷ Pen.7.2.coed Libanus.

18A’r brenin a wnaeth orsedd-faingc fawr o Ifori: 2.Cron.9.17.ac ai goruchguddiodd a’r aur o’r goref.

19Chwech o risiau i’r orseddfaingc, a phenn crwn i’r orsedd-faingc o’r tu ôl iddi, a chanllawiau o bob tu i’r eistedd le: a dau lew yn sefyll wrth ymyl y canllawiau.

20A deuddec o lewod yn sefyll yno ar y chwe grîs o bob tu: ni wnaethpwyd felly yn vn o’r teyrnasoedd.

21A holl lestri yfed y brenin Salomon o aur, a holl lestri tŷ coed Libanus aur pur: nid arian ni roddid dim bri arno yn nyddiau Salomon.

22O herwydd llongau Tharsis gan y brenin ar y môr gyd a llongau Hiram: vnwaith yn y tair blynedd y deue llong Tharsis 2.Cron.9.21.yn dwyn aur, ac arian, ac Ifori, ac eppâod, a pheunod

23A’r brenin Salomon a ragôrodd ar holl frenhinoedd y ddaiar: mewn cyfoeth a doethineb.

24A’r holl fŷd oeddynt yn ceisio wyneb Salomon: i wrando ei ddoethineb ef yr hwn a roddase Duw yn ei galon ef.

25A hwynt a ddugasant bob vn ei anrheg, llestri arian, a llestri aur, a gwiscoedd, ac arfau, a phêr aroglau, meirch, a mulod, bob blwyddyn.

26Yna Salomon a gasclodd gerbydau, a marchogion, ac yr oedd ganddo ef fil a phedwar cant o gerbydau, a deuddeng-mil o farchogion: ac ai dûg hwynt i ddinasoedd y cerbydau, ac ar y brenin yn Ierusalem.

27A’r brenin a roddes yr arian yn Ierusalem fel cerric: a’r cedr-wŷdd a roddodd efe fel y ffigus-wŷdd gwylltion y rhai yn aml mewn dol-dir.

28A mynediad y meirch y rhai gan Salomon o’r Aipht, a lliain main: marchnadyddion y brenin a gymmerasant y lliain main dan bris.

29Ac vn cerbyd a ddeue i fynu, ac a âe allan o’r Aipht, am chwech chant o arian, a march am gant a dec a deugain: ac fel hyn i holl frenhinoedd yr Hethiaid, a brenhinoedd Syria y dugasant hwy trwy eu llaw hwynt.