2.Brenhinoedd 18 - William Morgan Bible 1588 original edition

PEN. XVIII.Duwioldeb Hezecia yn torri y sarph brês, a’r delwau eraill, ai lwyddiant. 30 Mawr-hydri a chabledd Senacherib, ai wâs Rabsacech yn erbyn Duw.

1Ac yn 2.Cron.28.27. & 29.1.y drydedd flwyddyn i Mosea fab Elath brenin Israel, y teyrnasodd Meszecia mab Abaz brenin Iuda.

2Mab pum mlwydd ar hugain oedd efe pan aeth efe yn frenin, a naw mlynedd ar hugain y teyrnasodd efe yn Ierusalem: ac enw ei fam ef Abi merch Zacharia.

3Ac efe a wnaeth yr hyn oedd inion yngolwg yr Arglwydd: yn ôl yr hyn oll a’r a wnaethe Dafydd ei dâd ef.

4Efe a dynnod ymmaith yr vchelfeudd, ac a ddrylliodd eu delwau hwynt, ac a dorrodd eu llwynau: ac a faluriodd Num.21.8.y sarph brês yr hon a wnelse Moses, canys hyd y dyddiau hynny yr oedd meibion Israel yn arogl-darthu iddi hi, ac efe ai galwodd hi, Nehustan.

5Yn Arglwydd Dduw Israel yr ymddyriedodd efe: ac ar ei ôl ef ni bu ei fath ef ym mhlith holl frenhinoedd Iuda, nac y rhai a a fuasent oi flaen ef.

6Canys efe a lŷnodd wrth yr Arglwydd, ni thrôdd efe oddi ar ei ôl ef: eithr efe a gadwodd ei orchymynnion ef y rhai a orchymynnase yr Arglwydd wrth Moses.

7Felly yr Arglwydd fu gyd ag ef, i ba le bynnac yr aeth, efe a lwyddodd: ac efe a wrthyrfelodd yn erbyn brenin Assyria, ac nis gwasanaethodd ef.

8Efe a darawodd y Philistiaid hyd Azza ai therfynau 2.Bren.17.9.yn gystal pôb tŵr gwil-wyr, a phob dinas gaeroc.

9Ac 2.Bren.17.4.yn y bedwaredd ffwyddyn i’r brenin Hezecia (honno y seithfed flwyddyn i Hosea fab Elath brenin Israel) y daeth Salmaneser brenin Assyria i fynu yn erbyn Samaria, ac y gwarchaodd efe arni hi.

10Ac ym mhen y tair blynedd yr ennillwyd hi, yn y chweched flwyddyn i Hezecia: (honno y nawfed flwyddyn i Hosea br enin Israel) yr ennillwyd Samaria.

11Yna brenin Assyria a gaeth-gludodd Israel i Assyria: ac ar cyfleuodd hwynt yn Halah, ac yn Habor afon Gozan, ac yn ninsoedd y Mediaid,

12Am na wrandawsent hwy ar Iais yr Arglwydd eu Duw, eithr trosseddu o honynt hwy ei gyfammod ef yr hyn oll a orchymynnase Moses gwâs yr Arglwydd: ni wrandawent, ac nis gwnaent

13Ac yn y bedwaredd flwyddyn ar ddêc i’r brenin Hezecia 2.Cron 32.1.|2CH 32:1. esa.36.1.|ISA 36:1. eccle.48.15.y daeth Senacherib brenin Assyria yn erbyn holl ddinasoedd caerog Iuda, ac ai hennillodd hwynt.

14Yna Hezecia brenin Iuda a anfonodd at frenin Assyria i Lachis gan ddywedyd, pechais, dychwel oddi wrthif, dygaf yr hyn a roddech arnaf: a brenin Assyria osododd ar Hezecia brenin Iuda dry-chant o dalentau arian, a dec ar hugain o dalcniau aur.

15A Hezecia a roddodd yr holl arian a’r a gafwyd yn nhŷ yr Arglwydd: ac yn nhryssorau tŷ yr brenin.

16Yn yr amser hwnnw y torrodd Hezecia ddrysau teml yr Arglwydd, a’r colofnau y rhai a orchguddiase Hezecia brenin Iuda: ac ai rhoddes hwynt i frenin Assyria.

17A brenin Assyria a anfonodd Tharthan a Rabsaris, a Rabsaceh o Lachis yn erbyn y brenin Hezecia a llû dirfawr i Ierusalem: a hwynt a aethant i fynu, ac a ddaethant i Ierusalem, pan aethant i fynu, yna hwy a ddaethant, ac a safasant wrth aber y llynn vchaf yr hwn ym mhriffordd Esa.36.2.maes y pannwr.

18Pan alwasant hwy am y brenin, yna y daeth allan attynt hwy Eliacim mab Helcia, yr hwn benteulu: a Sobnah yr scrifennudd, ac Ioah mab Asaph y cofiadur.

19A Rabsaceh a ddywedood wrthynt hwy, Esa.36.4. 2.Cron.18.dywedwch yn awr wrth Hezecia: fel hyn y dywedodd y brenin mawr brenin Assyria, pa hyder hwn yr hwn yr ymddyriedaist ti?

20Meddwl yr ydwyt ti yn ddiau ymadrodd, cyngor, Esa.36.5.a nerth i ryfel: ar bwy yn awr yr hyderaist ti: pan wrthryfelaist i’m herbyn i?

21Wele yn awr ti a hyderaist ar y ffon gorsen ddrylliedic honno a’r yr Aipht, yr hon pwy bynnac a bwysso arni, yna hi a aiff i gledr ei law ef, ac a dylla trwyddi hi: felly Pharao brenin yr Aipht i bawb a hydêrant arno ef.

22Ac os dywedwch chwi wrthif, yn yr Arglwydd ein Duw yr ydym ni yn ymddyried: onid efe yr hwn y tynnodd Hezecia ymmaith ei vchelfeudd, ai allorau, ac y dywedodd wrth Iuda, ac wrth Ierusalem, o flaen yr allor hon yr ymgrymmwch chwi yn Ierusalem?

23Ac yn awr dod wystl attolwg i’m harglwydd brenin Assyria: a rhoddaf i ti ddwy fil o feirch, os gelli di roddi iddo ef rai a farchogant arnynt hwy.

24( ) A pha fodd y gwrthwynebi di vn capten o’r gweision lleiaf i’m harglwydd? ac yr ymddyriedi di yn yr Aipht am gerbydau a gwŷr meirch?

25Ai o anfodd yr Arglwydd y deuthum i i fynu yn erbyn y lle hwn iw ddinistrio ef? yr Arglwydd a ddywedodd wrthif, dos i fynu yn erbyn y wlâd hon, a dinistria hi.

26Yna y dywedodd Eliacim mab Helcia Sobna hefyd, ac Ioah wrth Rabsaceh, llefara attolwg wrth dy weisiō yn Syrian-aec, canys yr ydym ni yn deall hi: ac na lefara wrthym ni yn saith yr Iddewon lle y clywo yr bobl y rhai ar y mur.

27Ond Rabsaceh a ddywedodd wrthynt hwy, ai at dy feistr di, ac atat tithe yr anfonodd fy meistr fi i lefaru y geiriau hyn? ond at y dynion y rhai ydynt yn eistedd ar y mur, fel y bwytânt eu tomm eu hun, ac yr yfant eu trwngc eu hun gyd a chwi?

28Felly Rabsaceh a safodd, ac a waeddodd a llef vchel yn iaith yr Iddewon: llefarodd hefyd a dywedodd, gwrandewch air y brenin mawr brenin Assyria.

29Fel hyn y dywedodd y brenin, na thwylled Hezecia chwi: canys ni ddichon efe eich gwaredu chwi o’m llaw i.

30Ac na phared Hezecia i chwi ymddyried yn yr Arglwydd, gan ddywedyd, yr Arglwydd gan waredu a’ch gwared chwi: ac ni roddit y ddinas hon yn llaw brenin Assyria.

31Na wrandewch ar Hezecia: canys fel hyn y dywedodd brenin Assyria, gwnewch fwynder a mi, a dewch attafi, yna y cewch fwyta bôb vn oi win-wŷdden ei hun, a phob vn oi ffigus-bren, ac yfed pawb ddwfr ei ffynnon ei hun,

32Nes i’m ddyfod a’ch dwyn chwi i wlâd megis eich gwlad eich hun: gwlâd ŷd, a gwîn, gwlâd bara, a gwin-llannoedd, gwlâd olew oliwydd, a mêl, fel y byddoch fyw, ac na byddoch feirw: ac na wrandewch ar Hezecia pan hudo efe chwi gan ddywedyd, yr Arglwydd a’ch gwared chwi.

33Gan waredu a lwyr waredodd duwiau y cenhedloedd, bôb vn ei wlâd ei hun o law brenin Assyria?

34Mae duwiau Hemath, Arphad? mae duwiau Sepharfaim, Hena, ac Ifa? a achubasant hwy Samaria o’m llaw i?

35Pwy ym mhlith holl dduwiau y gwledydd a’r a waredasant eu gwlâd o’m llaw i’r fel y gwarede yr Arglwydd Ierusalem o’m llaw i?

36Yna y bobl a dawsant, ac nid attebasant air iddo ef: canys gorchymyn y brenin hyn gan ddywedyd, nac attebwch ef.

37Yna y daeth Eliacim mab Helcia yr hwn benteulu, a Sobna yr scrifennudd, ac Ioah mab Asaph y cofiadur ac Hezecia a gwiscoedd rhwygedic: ac a fynegasant iddo ef eiriau Rabsaceh.