4.Esdras 10 - William Morgan Bible 1588 original edition

PEN. X.Esdras a’r wraig a ymddangosodd iddo ef, yn ymddyddan yng-hyd.

1AC felly y digwyddodd i’m mab, pan aeth efe iw stafell, efe a syrthiodd i lawr, ac a fu farw.

2Yna nyni oll a ddiffoddasom y canhwy­llau, a’m holl gymmydogion a godasant i fynu i’m cyssuro: yna y gorphywysais i hyd yr hwyr yr ail dydd.

3A phan ddarfu iddynt hwy oll fyng-hus­suro, fel y byddwn lonydd, yna y cyfodais hŷd nos, ac y ffoais, ac a ddaethum i’r maes hwn fel y gweli,

4Ac y mae yn fy mryd nad elwyf yn fy ôl i’r ddinas, ond aros ymma, heb na bwytta nac yfed, ond galaru yn wastadol, ac ymprydio hyd oni byddwyf farw.

5Yna y gollyngais ymmaith fy myfyrdod a’r meddyliau oedd ynof, ac attebais wrthi hi yn ddigllon gan ddywedyd,

6Tydi ffolog vwch law neb arall, oni weli di ein trymder a’n galar ni, a pha beth a ddigwydd i ni:

7Fel y mae Sion ein mam ni yn llawn tristwch a galar, ac fel y dygwyd hi hyd lawr, ac y mae hi yn galaru yn anianol:

8Gan ein bôd ni oll yn awr mewn trymder, ac yn cŵyno, canys trist ydym oll: wyt ti cyn drymmed ar ôl vn mab:

9Gofyn i’r ddaiar, a hi a ddywed i ti, mai y hi a ddyle alaru, am gwymp cymmaint ac y sydd yn tyfu arni.

10Canys o’r dechreuad, pob dŷn a anwyd o honi hi, ac eraill a ddaw: ac wele, y maent oll a­gos yn rhodio i ddestruw, a’r gynnullheidfa o honynt a ddadwreiddir.

11Pwy wrth hynny a ddyle alaru fwyaf: ond y hi a gollodd gymmaint o rifedi? ac nid tydi ’r hon nid wyt yn drist ond am vn mab:

12Ond pe dywedit wrthif, nid yw fyng-alar debyg i alar y ddaiar: canys collais ffrwyth fyng-hroth, yr hwn a ddygais i’r bŷd drwy drymder, ac a ymddugum drwy dristwch.

13Ond y ddaiar sydd megis y mae arferol i fôd, a’r gynnulleidfa bresennol sydd yn myned iddi trachefn, fel y mae yn digwyddo.

14Am hynny y dywedaf wrthit ti, fel y dy­gaist i’r bŷd drwy drafel a phoen, felly y mae ’r ddaiar hefyd o’r dechreuad yn rhoddi ei ffrwyth i ddyn, yr hwn ai llafurio hi.

15Ac am hynny, attal dy drymder a’th alar wrthit dy hun, ac edrych beth a ddigwydd i ti, a dioddef yn ŵrol.

16Canys os berni nôd a diwedd Duw i fôd yn dda, ac os derbynni ei gyngor ef yn amser, ti a gei glôd am hynny.

17Dôs gan hynny ymmaith i’r ddinas at dy ŵr.

18A hithe a ddywedodd wrthif, ni wnafi mo hynny: nid â fi’r ddinas, ond ymma y byddaf farw.

19Felly ni a chwedleuais fwy â hi, ac a ddywedais,

20Paid â hynny, cymmer gyngor, pa sawl cwymp a gafodd Sion: bydd gyssurus am ddolur Ierusalem.

21Canys ti a weli fod ein cyssegr ni yn a­nialwch, ein hallor wedi ei thorri, a’n Teml wedi ei hanrheithio,

22Ein psaltringau a fwriwyd i lawr, ein cân a ddistawyd, ein llawenydd a aeth ymmaith, ein canhwyllau a ddiffoddwyd, Arch ein cyfammod a ddygwyd oddi arnom, ein holl sanctaidd bethau a halogwyd, a’r henw ’r hwn yr ydym ni yn galw arno agos a amharchwyd: ein plant a wrâdwyddwyd, ein hoffeiriaid a loscwyd, ein Lefiaid a gaethgludwyd, ein mor­wynnion a anrhaithiwyd, ein gwragedd a drei­siwyd, ein gwŷr cyfiawn a anrheithiwyd, ein plant a ddifethwyd, ein gwŷr ieuaingc a gaethiwyd, a’n gwŷr cryfion dihafarch a wanhauwyd.

23A Sion ein sêl (yr hyn sydd fwyaf dim) a gollodd ei pharch: canys rhoddwyd hi yn nwylo y rhai a’n casâant.

24Ac am hynny, bwrw heibio dy drymder mawr, a’th fynych alar, fel y gallo ’r Galluog fod yn drugarog i ti, ac fel y rhoddo y Goruchaf i ti esmwythdra a gorphywysdra oddi wrth dy lafur a’th boenau.

25Ac fel yr oeddwn yn ymddiddan â hi, ei hwyneb a ddiscleiriodd yn ddisymmwth ai phryd a dywynodd: ac ofnais, a myfyriais beth a alle hynny fôd.

26Ac yn y mann hi a lefarodd yn gref, ac yn ofnadwy, hyd oni chrynodd y ddaiar gan nâd y wraig.

27A mi a edrychais, ac wele, nid ymddangosodd y wraig i mi mwy: ond yr oedd dinas wedi adeiladu, a lle a ddangoswyd o sylfeini mawrion: yna yr ofnais, a gwaeddais â llefe­rydd vchel gan ddywedyd,

28Pa le y mae Vriel ’r angel, yr hwn a ddaeth attaf yn y dechrau? canys gwnaeth i mi syrthio mewn llawer o fyddyliau vchel a myfyrdod, a’m diwedd a ddychwelwyd i lygredi­gaeth, a’m gweddi i gerydd.

29A minne yn dywedyd y geiriau hyn, efe a ddaeth attaf ac a edrychodd arnaf:

30Ac wele, gorweddais fel vn marw, a’m deall a newidiwyd: ac efe a’m cymmerth erbyn fy llaw ddehau, ac a’m cyssurodd, ac a’m gosododd ar fy nhraed, ac a ddywedodd wrthif,

31Beth a ddarfu i ti: pa ham y mae dy feddwl a deall dy galon yn orthrymmedic? a pha ham yr wyt yn drist?

32A minnef a ddywedais, am i ti fyng­wrthodi, a mi a wneuthym yn 4.Esdra.5.20.ôl dy eiriau di, euthym i’r maes, ac yno y gwelais bethau, a gwn bethau ni’s medraf eu hadrodd.

33Ac efe a ddywedodd wrthif, saf ar dy draed fel gŵr, a bydd ŵrol, a rhoddaf i ti gyngor.

34Yna y dywedais, llefara di wrthifi fy arglwydd, na wrthot fi rhag i mi farw yn ofer.

35Canys gwelais bethau ni’s adwaenwn, a chlywais bethau ni’s gŵyddwn.

36Neu y mae fy neall yn fy nhwyllo, neu fy yspryd yn breuddwydio.

37Yn awr attolwg i ti, dangos i’th wâs y rhyfeddod hyn.

38Yna efe a’m hatebodd gan ddywedyd, gwrando arnaf, a mi a’th ddyscaf, a dangosaf i ti pa ham yr wyt yn ofni: canys y Goruchaf a ddangosodd i ti lawer o ddirgelwch.

39Y Goruchaf a welodd fod dy ffordd yn iniawn, canys yr ydwyt yn cymmeryd trymder yn wastadol tros dy bobl, ac yr ydwyt yn gwneuthur galar mawr am Sion.

40Ac am hynny, deall y weledigaeth a welaist ychydig o’r blaen, fel hyn:

41Gwelaist wraig yn galaru, a dechreuaist ei chyssuro.

42Er hynny ni’s gweli mwy lun y wraig, ond ymddangosodd i ti ddinas wedi adeiladu:

43A lle y dywedodd i ti syrthio ei mab, hyn yw ’r peth sydd yw ddeall,

44Y wraig hon a welaist ti, yw Sion: a lle y dywedodd i ti, (yr hon a weli yn awr fel dinas barod)

45A lle y dywedodd wrthit ei bod ddeng­mhlynedd ar hugain yn hesb: dyna ’r deng­mhlynedd ar hugain yn y rhai ni offrymmed offrwm ynddi.

46Ond yn ôl deng-mhlynedd ar hugain Salomon a adailadodd ddinas, ac a offrym­modd offrymmau: ac yna ’r hesb a ddûg fâb.

47A lle y dywedodd hi i ti, mi ai megais ef drwy boen: hynny oedd presswylio yn Ierusalem.

48Ond lle y dywedodd hi i ti, fe a fu farw fy mab yn ddisymmwth wrth ddyfod iw stafell: dyna yr cwymp a ddaeth i Ierusalem.

49Ac wele, pan welaist hi fel vn yn galaru am ei mab, a phan ddechreuaist roddi cyssur ynddi hi o’r pethau hyn a ddigwyddodd, hyn sydd raid ei ddangos i ti,

50Canys yn awr y Goruchaf sydd yn gweled dy fod yn drist dy enaid, a’th fod yn dioddef tristwch trosti hi o’th galon, ac felly efe a ddangosodd i ti ddiscleirdeb ei goleuni, a thegwch ei hwyneb-pryd.

51Ac am hynny y perais i ti aros yn y maes, lle nid oedd vn tŷ wedi ei adailadu.

52Canys gwyddwn y dangose y Goruchaf hyn i ti,

53Am hynny y gorchymynnais i ti fyned i’r maes, lle nid oes na sail nac adailadaeth.

54Canys yn y mann lle y dechreuo y Goruchaf ddangos ei ddinas, ni ddichon adailadaeth neb arall sefyll yno.

55Ac am hynny nac ofna, a nâd ti i’th galon arswydo, ond dôs i mewn, ac edrych ar degwch a maint yr adailadaeth fwyaf ac a ellech.

56Ac wedi hynny y cei di glywed cymmaint ac a allo dy glustiau ei glywed.

57Canys bendigedic ydwyt ti vwch law llaweroedd, ac i’th alwyd gan y Goruchaf fel ychydig.

58Ond yforu yr nos y cei di aros ymma.

59Ac felly y Goruchaf a ddengys i ti wele­digaethau o’r pethau mawrion a wnaiff efe i’r rhai a fyddo yn trigo ar y ddaiar yn y dyddiau diwethaf.

60Felly y cyscais y noson honno a’r ail nôs, fel y gorchymynnodd efe i mi.