Actau 15 - New Testament with Notes by William Edwards 1915

Ymddadleu yn Antioch ynghylch Enwaediad: cenadaeth at yr Eglwys yn Jerusalem, 1–5.

1A rhai wedi dyfod i waered o Judea a ddysgasant y brodyr: Onid enwaedir chwi yn ol defod Moses, ni ellwch eich hachub.

2A phan yr oedd ymryson a dadleu nid bychan gan Paul a Barnabas yn eu herbyn, hwy a drefnasant fyned o Paul a Barnabas, a rhai eraill o honynt, i fyny i Jerusalem at yr Apostolion a'r Henuriaid, ynghylch y cwestiwn hwn.

3A hwy, wedi eu hebrwng gan yr Eglwys a dramwyasant trwy Phœnicia a Samaria, gan adrodd yn fanwl droedigaeth y Cenhedloedd; a hwy a barasant lawenydd mawr i'r holl frodyr.

4Ac wedi cyrhaedd i Jerusalem, hwy a roesawyd gan yr Eglwys a'r Apostolion a'r Henuriaid, a hwy a fynegasant y fath bethau a wnaeth Duw gyda hwynt.

5Eithr cyfododd rhai o sect y Phariseaid y rhai oeddent wedi credu, gan ddywedyd, Y mae yn rhaid iddynt eu henwaedu, a gorchymyn cadw Cyfraith Moses.

Y Cyfarfod Eglwysig yn Jerusalem: yr ymdriniaeth a'r penderfyniad, 6–21.

6A'r Apostolion a'r Henuriaid a ymgynullasant ynghyd i weled ynghylch y pwnc hwn;

7ac wedi llawer o ymddadleu, Petr a gyfododd ac a ddywedodd wrthynt, O wyr frodyr, yr ydych yn gwybod ddarfod i Dduw er y dyddiau cyntefig yn eich plith ddewis i'r Cenhedloedd glywed Gair yr Efengyl trwy fy ngenau a chredu.

8A Duw, Adnabyddwr calonau, a dystiolaethodd iddynt, gan roddi yr Yspryd Glân, megys ag i ninau;

9ac ni wnaeth efe ddim gwahaniaeth rhyngom ni a hwynt, gan lanhau trwy ffydd eu calonau hwynt.

10Yn awr gan hyny paham yr ydych chwi yn temtio Duw, i osod iau ar war y Dysgyblion, yr hon nid oedd ein Tadau na ninau yn alluog ei dwyn.

11Ond trwy ras yr Arglwydd Iesu yr ydym ni yn credu y'n hachubir, yr un modd a hwythau hefyd.

12A thawodd y lliaws, a gwrandawsant ar Barnabas a Paul yn adrodd pa fath arwyddion a rhyfeddodau a wnaeth Duw yn mhlith y Cenhedloedd trwyddynt hwy.

13Ac ar ol iddynt dewi, atebodd Iago a adroddodd y modd ar y cyntaf yr ymwelodd Duw i gymeryd o'r Cenhedloedd bobl i'w enw.

15Ac a hyn y cytuna geiriau y Prophwydi, megys y mae yn ysgrifenedig,

16Ar ol y pethau hyn y dychwelaf,

Ac yr ad‐adeiladaf babell Dafydd, yr hon sydd wedi syrthio;

A'i hadfeilion a ad‐adeiladaf,

Ac a'i gosodaf hi yn syth i fyny:

17Fel y byddo i'r gweddill o ddynion geisio yr Arglwydd,

A'r holl Genhedloedd ar y rhai y gelwir fy enw,

Medd yr Arglwydd, yr hwn sydd yn gwneuthur y pethau hyn,

18y rhai ydynt hyspys o'r dechreuad.

19Gan hyny, fy marn i yw: Peidio blino y rhai o'r Cenhedloedd sydd yn troi at Dduw;

20eithr ysgrifenu atynt i ymgadw oddiwrth halogrwydd yr eilunod a godineb, ac oddiwrth y peth a dagwyd, ac oddiwrth waed.

21Canys y mae gan Moses er Cenhedlaethau Cyntefig yn mhob dinas rai a'i pregethant ef, gan gael ei ddarllen yn y Synagogau bob Sabbath.

Ateb a chyfarwyddyd i'r Eglwys yn Antioch, 22–29.

22Yna y gwelwyd yn dda gan yr Apostolion a'r Henuriaid ynghyda'r holl Eglwys, wedi dewis gwyr o'u plith eu hunain, eu danfon i Antioch gyda Phaul a Barnabas, sef Judas yr hwn a gyfenwir Barsabbas, a Silas, blaenoriaid yn mhlith y brodyr;

23gan ysgrifenu trwy eu llaw hwynt:

Yr Apostolion a'r Henuriaid, brodyr, at y brodyr y rhai sydd o'r Cenhedloedd yn Antioch a Syria a Cilicia, yn anfon anerch:

24Yn gymaint a chlywed o honom i rai a aethant allan oddiwrthym ni eich cythryblu chwi â geiriau, gan ddymchwelyd eich eneidiau, i'r rhai ni roisom orchymyn;

25ni a welsom yn dda, a dyfod o honom yn unfrydol, wedi dewis gwyr, i'w danfon atoch chwi gyda'n hanwyliaid Barnabas a Paul,

26gwyr sydd wedi rhoddi fyny eu bywydau ar ran enw ein Harglwydd Iesu Grist.

27Yr ydym wedi danfon, gan hyny, Judas a Silas, a hwynt‐hwy trwy leferydd ydynt yn mynegu yr un pethau.

28Canys gwelwyd yn dda gan yr Yspryd Glân a chenym ninau, na ddodid arnoch unrhyw faich mwy na'r pethau anghenrheidiol hyn:

29Ymgadw oddiwrth y pethau a aberthwyd i eilunod, a gwaed, a phethau a dagwyd, a godineb: os cedwch eich hunain oddiwrth y pethau hyn, da y gwnewch. Byddwch iach.

Derbyniad y Genadwri a'r Cenadon yn Antioch, 30–35.

30Gan hyny yn wir, wedi eu gollwng ymaith, hwy a ddaethant i Antioch; ac wedi cynull y lliaws ynghyd, hwy a drosglwyddasant y llythyr;

31ac wedi ei ddarllen, hwy a lawenychasant am y calondid a gawsant.

32A Judas a Silas, a hwythau yn brophwydi, trwy lawer o ymadrodd a galonogasant y brodyr, ac a'u cadarnhasant.

33Ac wedi treulio rhyw amser, hwy a ollyngwyd mewn tangnefedd oddiwrth y brodyr at y rhai a'u danfonasant.

34

35A Paul a Barnabas oeddent yn aros yn Antioch, gan ddysgu a phregethu Gair yr Arglwydd, gyda llawer eraill hefyd.

Anghydwelediad rhwng Paul a Barnabas: eu gwahaniad a'u gwaith, 36–41.

36Ac wedi rhai dyddiau dywedodd Paul wrth Barnabas, Dychwelwn ar unwaith ac ymwelwn a'r brodyr yn mhob dinas yn y rhai y cyhoeddasom Air yr Arglwydd, i weled pa fodd y mae arnynt.

37A Barnabas a fynai gymeryd gyda hwynt Ioan hefyd, yr hwn a elwid Marc.

38Eithr ni thybiai Paul yn iawn gymeryd gyda hwynt hwnw, yr hwn a wrth‐giliodd oddiwrthynt o Pamphylia, ac nid aeth gyda hwynt i'r gwaith.

39A chyfododd cweryl llym, fel yr ymwahanasant oddiwrth eu gilydd; a Barnabas wedi cymeryd Marc gydag ef, a fordwyodd i Cyprus;

40a Paul wedi dewis Silas, a aeth allan, wedi ei gyflwyno i ras yr Arglwydd gan y brodyr.

41Ac efe a dramwyodd trwy Syria a Cilicia, gan gadarnhâu yr eglwysi.