Malaki Diumvuija - MUKANDA WA MYIDI MUKULU(TSH96)
Diumvuija— Bavua bafunde mukanda wa Malaki bu mu bidimu 480-460 bgbg ne Y.K., bena Izrayele bamane kupingana mu ditunga diabu kunyima kua bupika buabu bua mu Babilone (587-538). Kadi bena Izrayele bamane kupingana kuabu, ku kakese ku kakese bavua bateketa mu maboku, batuadija kulengulula malu a Mvidi Mukulu. Mu bidimu 520-515 bavua balonde mibelu ya Agayi ne ya Zekarya, basulule nzubu wa Mvidi Mukulu wa mu Yerushalayime. Kadi kabavua bapeta bukalenga bupiabupia muvuabu babutekemena ku mudimu wa mulombodi Zerubabele nansha. Ezra pende (bumue bu mu 440 bgbg ne Y.K.), kavua mua kulongolola malu a ditunga nansha. Nanku bionsu bi vua binyanguke, ne malu a Mvidi Mukulu, ne nsombelu wa bantu: badi balengulula ditendelela dia Mvidi Mukulu (1.6-14); diba dia kumulambula milambu, badi bamudinga (3.6-11); batuangaji kabena bakumbaja bimpe mudimu wabu to; bantu kabena banemeka mikenji (2.1-16). Ke mudi muambi ubela batuangaji ne bantu bakuabu bua badilengeje menemene. Udi ubavuluija mudi Mvidi Mukulu ubananga (1.1-5). Udi ubavuluija kabidi mudi Mvidi Mukulu ne bua kufika lukasa bua kubalumbuluisha (2.17—3.5; 3.13-24). Udi ubamanyisha mudi Mvidi Mukulu musue kubatumina muntu ne mukenji (3.1), kabidi ne muambi bu Eliya (3.23). Mu mikanda ya Lumu lua Disanka ya Matayi ne Luke badi bamba ne: dilaya adi dia Malaki, mbadikumbaje kudi Yowanane uvua mutue bantu mu mayi, ulongolola divua dia Yezu (Mat 17.11-13; Luk 1.17).Malaki uvua wambuluisha bantu ba mu tshikondu tshiende, udi utuambuluisha ne tuetu kabidi bena lelu, bua tupetangane ne Mvidi Mukulu pa kuvuluka Mufuki wetu, ne pa kuakaja nsombelu wetu wa mu bantu.