Yirmeya Diumvuija - MUKANDA WA MYIDI MUKULU(TSH96)

Diumvuija— Muambi Yirmeya udi umueneka bu muntu utshidi nkayende witaba Mvidi Mukulu, ukumbaja too ne ku ndekelu mudimu udibu bamufundile. Bantu bakuabu kana bonsu mbamane kuyila ditaba. Bidimu bivule kumpala kua Polu, Yirmeya ukavua utuleja mudi muaku wa Mvidi Mukulu mulelela wa ne: “Bukole buanyi budi budileja menemene diba diudi kuyi ne bukole” (2 Kor 12.9).Yirmeya utshidi nsongalume padi Mvidi Mukulu umubikila bua kumanyisha bantu miaku yende (Yirm 1.4-9). Tudi mu tshidimu tshia 626 bgbg ne Y.K., mu tshikondu tshivua Yoshiya mu bukalenga (640-609). Yirmeya neashale muambi bidimu bipite pa makumi anayi mu tshikondu tshidi ndululu ivulangana, ikola kabidi.Kumpala, bena Ashure bavua ne bukole. Bavua batekesha matunga onsu avua luseke alu (tangila diumvuija dia mikanda ya Osheya, Amose, Yeshaya). Kadi mpindiewu badi benda bashila bena Babilone badi babaluisha muaba. Ke mudi Yoshiya mua kupingaja ku bumfumu buende tshitupa tshia buloba, tshivua mu bukalenga bua Izrayele kale, kadi tshivuaye mujimije. Kadi mu 609 badi bamushipa mu Megido, pawaye muluishe tshiluilu tshivua bena Ejipitu batume bua kuambuluisha bena Ashure. Bena Ejipitu kukuata muanende Shalume (nansha Yowakaze), uvua mumupingane mu bukalenga, kuya nende kuabu. Pa muaba wende mbabanjije Yoyakime. Mu 597, bena Babilone ba mukalenga Nebukadnesare kufika too ne ku Yerushalayime, kukuata Yoyakine (nansha Konya) ne tshitupa tshia bantu bende. Yoyakine ke uvua mupingane tatuende Yoyakime mu bukalenga. Bena Babilone kubanjija Sedekiya mu nkuasa wa Davide, mukalenga mufuba, uvuabu mua kukoka nseke yonsu, bu tshisosa tshidi lupepele lunyungisha. Ke padiye ubanga kutombokela bena Babilone, bamfumu bende bavua bamubanjije mu bukalenga. Ke padi bena Babilone bamunyoka ne tshikisu: tshidimu tshijima Nebukadnesare udi unyungulula Yerushalayime ne biluilu biende; mu ngondu wa muanda mutekete wa 587 udi ukuata tshimenga, ubueja mukalenga Sedekiya mu lukanu, osha nzubu wa Mvidi Mukulu, uya ne bantu batshivua mua kukuata mudimu kuabu.Bena Babilone bamane kupingana kuabu, bantu badi bashipa Ngedaliya, mulombodi uvua bena Babilone bashiya mu tshimenga. Bena Yuda bavua bashala mu Yerushalayime, kuya kusokomena mu Ejipitu, kukoka muambi Yirmeya ku bukole kuinaku. Ke kuyilaye kufuila. Yirmeya, bu muvua bambi bakuabu kabidi, udi umona ne: makenga ke mibelu idi Mvidi Mukulu utumina bantu bende badi bamutombokela. Yirmeya udi wambila bantu ne: “Bua nuenu kuepela bipupu, nupingane kudi Mvidi Mukulu. Lekelayi kubuelakana ne bena Ejipitu. Nuanyishe bua bena Babilone banji kudia bumfumu mu ditunga dietu!” Ke mudi bena ditunga basa Yirmeya tshilumbu, bamukengesha, bamba ne: muntu ewu udi upangila ditunga dietu, ukeba kudifila mu bianza bia bantu benyi bua kashidi. Tshijanu atshi tshidi tshibungamija Yirmeya bikole, nangananga bua padiye unanga bena tshisamba tshiabu ne dinanga dilelela. Ke mudi Yirmeya ulala panu amu mu makenga, eku udi ne bua kumanyisha bana babu mukenji wa lufu udi Mvidi Mukulu ubatumina, eku udi amu unanga bena tshisamba tshiabu badi mu njiwu. Ke padiye udidila Maweja-Nangila, utua mikemu misangu mivule (11.18—12.6; 15.10-21; 17.14-18; 18.18-23; 20.7-18).Nansha Yirmeya umona mudi bantu babenga Mvidi Mukulu bakeba kubutuka, luseke lukuabu udi umona kabidi mudi bantu mua kufululuka, padibu bitaba “Ndondu mupiamupia” udi Mvidi Mukulu musue kutua nabu (tshit. 31). Padiye usumba budimi mu ditunga, udi musue kuleja bantu mudiye utekemena ne: Mvidi Mukulu neatshimune malu etu mabi, ne baluishi betu kabidi. Dituku dikuabu netusombe tshiakabidi talalaa mu ditunga (tshit. 32).Tshitupa tshia 25 tshidi tshituadija ne tshikepeshilu tshia malongesha a Yirmeya. Mu bit. 2-24 tudi tubala malongesha a muambi, avuaye umvuija bantu imue misangu ne bimfuanyi: mukaba mubole (13), dimonangana ne mufumbi wa ngesu (18), mulondu mufue (19), a.n.Bit. 26-45 bidi bitulondela malu avua enzekela Yirmeya. Baruke, mufundi wa muambi, kabidi mulunda wende, uvua mufunde amue a ku wowu.Bit. 46-51 bidi bisangisha malongesha adi atangila bisamba bikuabu. Tshit. 52 tshidi tshitumanyisha muvuabu bakuata, kabidi babutula Yerushalayime. Tshitupa etshi tshidi tshishikila ne bualu bua ditekemena: badi bafuila Yoyakine luse, bamupatula mu lukanu.Nebafuanyikije Yezu nangananga ne Yirmeya, muambi udibu bakengesha, bualu udi ulongesha malu a Mvidi Mukulu amu pa wowu (Mat 16.14). Yezu mene, muladilu wa lufu luende, usomba ne bena diende ku mesa bua Didia dia ndekelu, kuambaye ne: tshindi ngenza etshi ke “Ndondu mupiamupia,” uvua Yirmeya mudianjile kumanyisha bantu (Luk 22.20; 1 Kor 11.25).
Blog
About Us
Message
Site Map

Who We AreWhat We EelieveWhat We Do

Terms of UsePrivacy Notice

2025 by iamachristian.org,Inc All rights reserved.

Home
Gospel
Question
Blog
Help