1 Macabeo 15 - Samarenyo Meaning-Based Bible (1984)（MBBSAM）

Pinmabulig kan Simon hi Antioco Septimo

1Tikang han Griego nga mga puro nagpadara hi Antioco nga anak ni Hadi Demetrio han nasodnon nga surat ngadto kan Simon, an Labaw nga Padi ngan gobernador han mga Judiyo ngan ngadto han bug-os nga nasod:

2“Tikang kan Antioco ngadto kan Simon, an Labaw nga Padi ngan gobernador, ngan ngadto han Judiyo nga nasod damo nga mga pangumosta.

3Sumala han imo hinbaroan, gin-agaw hin mga maglingo an ginhadian han akon kaapoy-apoyan. Naghunahuna ako hin pagbawi hini ngan hin pagpahiuli han una nga pagkagamhanan hini nga ginhadian. Nagtukod na ako hin usa nga dako nga hugpo hin mga sinuholan nga kasondalohan ngan nagpahimo ako hin mga barko nga ig-araway.

4Naghunahuna ako hin pagsulong han tuna ngan pag-asdang hadton mga nagbungkag hin damo nga mga bungto ngan nagpukan han nasod.

5“Sanglit yana akon pagbuot nga diri na kamo magbayad hin mga buhis ngan iba nga mga kabaraydan nga iginhatag ha iyo han una nga kahadian.

6Tinatagan ko kamo hin gahom hin paghimo han kalugaringon niyo nga kwarta nga iyo gagamiton didto han kalugaringon niyo nga nasod.

7An Jerusalem ngan an Templo diri mabayad hin buhis. Ihahatag ko ha iyo an ngatanan nga mga hinganiban nga iyo ginhimo ngan an mga madig-on nga salipdanan nga iyo gintindog ngan gin-uokyan yana.

8Dugang pa hini ginpara na an ngatanan niyo nga mga utang yana tikang han hadianon nga hirimosan, o adton iyo uutangon ha tiarabot pa nga panahon.

9Kon mahibalik ha akon gahom an akon ginhadian, ihahatag ko ha imo, ha imo nasod, ngan ha Templo in sugad kadagko nga mga pagpasidungog basi an kagamhanan han imo nasod hisabotan han bug-os nga kalibutan.”

10Dida han tuig 174 ginsulong ni Antioco an tuna han iya kaapoy-apoyan. Kinmampi ha iya an kaurog han mga sondalo, sanglit gutiay na la an nahisalin kan Trifo.

11Pinmalagiw hi Trifo, ngan ginlanat hiya ni Antioco, ngadto ha ilawod nga syudad han Dor,

12tungod kay nakasabot hiya nga makalolooy na an iya kahimtang, yana nga ginbayaan na hiya han iya mga kasondalohan.

13Niyan ginsulong ni Antioco an Dor upod in 120,000 nga hag-id ha pag-awayan nga mga sondalo ngan 8,000 nga dikabayo nga mga sondalo.

14Binuligan han mga barko, iya ginpalibotan hin maupay an syudad ngan ginbantayan gud hira hin maupay nga waray gud bisan hin-o nga nakahimo hin pagsulod o paggawas.

Inugopan han Roma an mga Judiyo

15Hito nga panahon inmabot ha Jerusalem tikang ha Roma hira Numenio ngan han iya mga kaupod dara an masunod nga surat para han magkalainlain nga kahadian ngan kanasoran:

16“Tikang kan Lucio, an konsul han mga Romano, ngadto kan Hadi Tolomeo, damo nga mga pangumosta.

17Kinmadi ha amon in mga ginsugo tikang han amon kasangkayan ngan mga kaurosa nga mga Judiyo, hin pagbag-o han una nga ginsabotan hin pakigsangkay ngan pakigbulig. Ginsugo hira ni Simon, an Labaw nga Padi ngan han Judiyo nga mga tawo,

18ngan gindad-an kami nira hin usa nga regalo nga usa nga bulawan nga taming nga natimbang hin 500 ka kilo.

19Sanglit nakahunahuna kami hin pagsurat ngadto hin magkalainlain nga kahadian ngan kanasoran, ha pagtugon ha ira hin diri pagdaot han mga Judiyo, han ira mga bungto, o han ira nasod ha bisan ano nga paagi. Kinahanglan diri hira makig-away kontra han mga Judiyo o bumulig hadton mga nasulong ha ira.

20Amon gikasarabotan hin pagkarawat han taming ngan pagpanalipod ha ira.

21Sanglit kon may-ada pumalagiw tikang ha Judea nga bisan hin-o nga mga malingo ngan dumangop ngadto han iyo tuna, igtubyan hira ngadto kan Simon, an Labaw nga Padi, basi pagsirotan hira sumala han balaod han mga Judiyo.”

22Iginpadara ni Lucio an amo ngahaw nga surat ngadto kanda Hadi Demetrio, Atalo, Ariarate ug Arsace,

23ngan ngadto han masunod nga kanasoran: Samsames, Esparta, Delos, Mindos, Sicyon, Caria, Samos, Pamfilia, Licia, Halicarnaso, Rodas, Faselis, Cos, Side, Arado, Gortina, Nido, Cipre, ug Cirene.

24Iginpadara liwat in usa nga kopya han surat ngadto kan Simon, an Labaw nga Padi.

Nakigkontra kan Simon hi Antioco Septimo

25Ginsulong ni Hadi Antioco an Dor hin ikaduha na ug waray hunong an pagsulong. Nagtindog hiya hin mga turungtongan hin pagsulong, ngan makuri gud hi Trifo ngan han iya mga tawo hin pagsulod o paggawas.

26Nagpadara hi Simon hin 2,000 nga hag-id ha pag-awayan nga mga sondalo, hin pagbulig kan Antioco, pati salapi ug bulawan ngan hin damo hin duro nga mga kasangkapan.

27Kundi waray ini karawata ni Antioco, ginpara an ngatanan nga una niya nga ginkasabotan kan Simon, ngan nagkaaway hira.

28Niyan ginpadara ni Antioco hi Atenobio nga iya sinarigan nga opisyal, hin pakigtuhay kan Simon. Iya ginsiring si Simon, “Imo kinakaptan an Jopa, Gezer, ngan an kota ha Jerusalem, mga syudad nga sakop han akon ginhadian.

29Imo ginpuo adto nga mga katunaan ngan gindad-an mo hin dagko nga kakurian an nasod. Imo gin-agaw in damo nga mga dapit han akon ginhadian.

30Yana kinahanglan imo ig-uli ini nga mga syudad nga imo gin-agaw, ngan kinahanglan ighatag mo ha akon an buhis nga kwarta nga imo nakuha tikang han mga dapit nga imo ginkaptan ha gawas han katunaan han Judea.

31Kon diri ka karuyag magtuman hini, kinahanglan pagbaydan mo ako hin 30,000 ka libra nga salapi, ngan 30,000 ka libra nga dugang pa nga salapi, basi ibayad ini ha akon tungod han mga nagkaruruba ngan tungod han mga buhis nga nawara. Kon dumiri ka hin pagtuman han bisan hain hini, makikig-away kami kontra ha iyo.”

32Han pagkadto ni Atenobio ha Jerusalem ngan pakakita niya han kaanyag han palasyo ni Simon, han bulawan ug salapi nga mga kasangkapan ha lamesa didto han iya kombitehan nga ruwang, ngan han iba pa han mga pagpakita han dagko nga mga manggad han palasyo, nahiburong hiya. Iya ginhatag kan Simon an mensahe han hadi, ngan

33ginbaton ni Simon, “Waray gad kami mag-agaw hin tuna tikang han iba nga mga nasod o magkuha hin bisan ano nga butang nga gintag-iya hin iba nga mga tawo. Amon la lugod ginbawi an hiagi nga amon ginsunod tikang han amon kaapoy-apoyan, mga tuna nga usa ka panahon ginkuha hin diri matadong nga paagi han amon mga kaaway tikang ha amon.

34Amon na yana ginpapahimulosan ini nga higayon hin pagpahiuli han amon panurondon tikang han amon kaapoy-apoyan.

35Tungod han Jopa ug Gezer nga iyo gin-aangkon, amon kamo tatagan hin 6,000 ka libra nga salapi, bisan kon ha kamatuoran nagbuhat an mga tawo hito nga mga syudad hin dagko nga karat-an han amon nasod.”

Waray magbaton hi Atenobio,

36kundi binmalik hiya nga puno hin kapungot ngadto han hadi. Han pagsumati niya han hadi han iginsiring ni Simon, ngan han kaanyag han palasyo ni Simon ngan han ngatanan nga iya hinkit-an, duro an kasina han hadi.

Ginpirde ni Juan hi Cendebeo

37Hini nga panahon, sinmakay hi Trifo hin usa nga barko ngan kinmalagiw ngadto han bungto han Ortosia.

38Gintudlok ni Hadi Antioco hi Cendebeo nga kapitan han mga tuna ha ligid han dagat, ngan gintagan hiya hin baktas ngan dikabayo nga kasondalohan,

39ngan ginsugo hiya hin paggios kontra han Judea. Ginsugo liwat hiya hin pagtindog na liwat han bungto han Kidron ngan pagparig-on han mga ganghaan, basi makaaway hiya kontra han mga Judiyo. Nagpadayon hin paglanat kan Trifo an hadi ngahaw.

40Sanglit inmabot ha Jamnia hi Cendebeo ngan gintikangan niya hin pagsamok an mga Judiyo pinaagi hin pagsulong han Judea, panmihag han mga tawo ngan panmatay ha ira.

41Iya gintindog na liwat an Kidron ngan ginbutangan didto hin dikabayo ngan baktas nga mga sondalo, basi makasulong ngan makagpatrolya hira han kakalsadahan han Judea, sumala han sugo han hadi ha iya.