Tobit 1 - Samarenyo Meaning-Based Bible (1984)（MBBSAM）

1Amo ako hi Tobit ngan amo ini an susumaton han akon kinabuhi. Hi Tobiel an akon amay ngan hi Ananiel nga anak ni Aduel an akon apoy. Hi Gabael an amay ni Aduel ngan an iya apoy amo hi Rafael nga anak ni Raguel nga sakop han banay ni Asiel han tribo ni Neftali.

2Ha panahon nga hi Salmaneser amo an emperador ha Asiria, ginbihag ako tikang ha Tisbe nga akon bungto nga natawohan nga aadto ini ha amihanan nga dapit han Galilea, ha salatan nga dapit han Cades didto ha Neftali, ha kanaway nga dapit han Hasor ngan ha amihanan nga dapit han Fogor.

An Pagkabatan-on ni Tobit

3Ha bug-os ko nga kinabuhi tangkod an akon ginawian ngan nagtinguha ako hin pagbuhat hin matadong. Agsob ako humatag hin kwarta ha pagbulig han mga makalolooy nga kauropdan ngan igkasi mga Judiyo nga ginhalin nga mga bihag upod ha akon ngadto ha Ninibe, an kapital nga syudad han Asiria.

4Han batan-on pa ako, nag-ukoy ako didto ha amihanan nga dapit han Israel. Nababatasan han ngatanan nga mga tribo didto ha Israel hin paghalad hin mga unong nga tutuboron didto ha Jerusalem. Usa ini han mga syudad ha Israel nga ginpili han Dyos nga pagtitindogan han iya Templo para han iya baraan ngan dayon nga urokyan. Kundi an akon bug-os nga tribo han Neftali nagsalikway han syudad han Jerusalem ug han mga hadi nga tulin ni David.

5Sugad han iba nga sakop hini nga tribo, an akon kalugaringon nga panimalay dayuday napakadto han syudad han Dan didto han kabukiran han amihanan nga dapit han Galilea hin paghalad hin mga unong nga tutuboron ngadto han bulawan nga baka nga gintindog didto ni Hadi Jeroboam han Israel.

Matinumanon hi Tobit

6Hi ako la dida han akon panimalay nga dayuday napakadto ha Jerusalem hin pagsaurog han mga siringbahan nga pyesta sumala han sugo han Balaod ni Moises nga ipinapagtuman han tagsatagsa nga tawo. Danay magdali ako ngadto ha Jerusalem dara an syahan nga bahin han akon mga inani, an suhag nga mga anak han akon mga hayop, an ikanapulo nga bahin han akon mga baka ngan an bag-o pa nga inarot nga barahibo han akon mga karnero. Niyan natindog ako ha atubangan han altar didto han Templo ngan hinahatag ko ini nga mga halad ngadto han kapadian nga mga tulin ni Aaron.

7Ihinahatag ko in ikanapulo nga bahin han akon inani nga trigo, bino, lana hin olibo, mga granada, mga igos, ngan iba pa nga mga bunga ngadto han mga Levita nga nag-aalagad han Dyos didto ha Jerusalem. Kada tuig, labot han ikapito nga tuig diin pinapahuway an tuna, nagbabaligya ako han ikaduha nga ikanapulo nga bahin han akon mga abot ha uma ngan an kwarta ginagamit ko didto ha Templo para han sasaro han pyesta.

8Kundi ha kada ikatulo nga tuig ihinahatag ko in ikatulo han ikanapulo nga bahin ngadto han mga balo nga kababayen-an ngan han mga ilo ngan ngadto liwat han mga lumalangyaw nga tampo han akon mga tawo ngan nagsasaro kami ha pagsaurog han pyesta. Ginbuhat ko ini ha pagtuman han Balaod ni Moises nga igintutdo ha akon hin pagpatuman ni Debora nga iroy han akon apoy, hi Amaniel. (Nailo ako han kamatay han akon amay.)

Matinumanon hi Tobit ha Iya Pagkabihag

9Han dako na ako, pinangasawa ko hi Ana, usa nga kaapi han akon kalugaringon nga tribo. Nag-anak kami hin lalake ngan Tobias an iya ngaran.

10Niyan ginhalin ako nga bihag ngadto ha Asiria; sanglit amo ini an hinungdan kay ano nga nakag-ukoy ako didto ha Ninibe.

Samtang nakadto kami ha Ninibe, an akon mga kauropdan ngan igkasi mga Judiyo danay nakaon han amo ngahaw nga pagkaon han mga tawo nga nag-uokoy didto;

11waray ko gud ini pagbuhata.

12Tungod kay kinasingkasing an akon pagtuman han mga sugo han Gilalabawi nga Dyos,

13hiya an nagbuot nga tahuron ako ni Hadi Salmaneser ngan ginhimo ako nga tinaporan hin pagpalit han ngatanan nga mga kinahanglanon han hadi.

14Han waray pa kamamatay an hadi, masukot ako makadto ha Media hin pagpalit hin mga butang para han hadi. Ha usa nga higayon, han nakadto ako han syudad han Rages han Media, nagbilin ako hin mga supot nga puno hin kwarta kan Gabael nga bugto ni Gabrias ngan ginhangyo ko hiya nga hiposon ini niya para ha akon. Kapin hin 300 ka kilo nga salapi an kwarta nga nakadto ha sulod han mga supot.

15Han kamatay ni Salmaneser, sinaliwanan hiya hin ka emperador ni Senaquerib nga iya anak. Makuri na an paglakat ha mga dalan han Media; sanglit waray na ako makakadto ha Media.

Ginlubong ni Tobit an mga Patay

16Samtang nga emperador hi Salmaneser, ginmangnoan ko hin maupay an akon igkasi mga Judiyo kon hira may-ada pagkinahanglan.

17Kon ginugutom hira, nakikigsaro ako ha ira; kon nagkikinahanglan hira hin panapton, tinatagan ko hira. Kon nakita ako nga ilinabog ha gawas han pader han syudad an patay nga lawas hin usa han akon mga tawo, ginlulubong ko an patay nga tawo.

18Usa ka adlaw gintunglo ni Senaquerib an Dyos nga Hadi han Langit; ginkastigo hiya han Dyos ngan napirit hi Senaquerib hin pagbaya han Juda. Han tipakadto hiya ha Media, napungot hiya hin duro ngan iya pinamatay in damo nga mga Israelita. Kundi gintago ko an mga patay nga lawas ngan akon iginlubong. Ngan han pamiling na ni Senaquerib han mga lawas, waray hiya makaagi.

19Niyan nasumatan an hadi hin usa ka tawo nga taga-Ninibe nga ako amo an naglubong han iya mga pinamatay. Han pakasabot ko nga maaram na an hadi han ngatanan hiunong ha akon ngan nahibutang na ako ha kataragman, duro an akon kahadlok. Sanglit kinmalagiw ako ngan tinmago.

20Gintikas niya an ngatanan nga akon mga butang ngan iginbutang niya didto han hirimosan han hadi. Hi Ana nga akon asawa ug hi Tobias nga akon anak amo na la an nahibilin ha akon.

Gintalwas hi Tobit han Iya Umangkon

21Paglabay hin unom ka semana, ginpatay hi Senaquerib han iya duha nga anak ngan kinmalagiw ini hira ngadto ha kabukiran han Ararat. May-ada an hadi lain nga anak, hi Esarhadon nga sinmaliwan hin ka hadi. Ginhimo han bag-o nga hadi nga tinaporan han ngatanan nga mga manggad han ginhadian hi Ahikar nga anak han akon bugto.

22Ikaduha na ini nga pagtudloka kan Ahikar hin katinaporan kay han emperador pa han Asiria hi Senaquerib, tinaporan hiya han bino, tisurero hiya ngan tag-ihap han salapi ngan tinaporan pa han silyo han hadi. Tungod kay umangkon ko hi Ahikar, gin-upay niya hin pagsumat han emperador mahitungod ha akon ngan tinugotan ako pagbalik ngadto ha Ninibe.