Galarnad Ieremia 1 - Prophets and Epistles 1852-62 (John Owen)

1Podd yr eistedd wrthi ei hun

Y ddinas oedd lïosog o bobl!

Megys gweddw y mae hi,

Oedd lïosog ymysg cenedloedd!

Tywysoges ymysg talaethau,

Tan deyrnged y mae!

2Gan wylo wyla ar hyd y nos

A’i deigyr ar ei grudd,

Heb iddi gysurydd

O’i holl gariadau!

Ei holl gyfeillion, siomasant hi;

Aethant iddi yn elynion.

3Mudwyd Iowda o herwydd gormes,

Ac o herwydd amledd caethwasanaeth;

Hi a drig ymysg y cenedloedd,

Heb gael gorphwysfa:

Ei holl erlidwyr, goddiweddasant hi

Rhwng cyfyngleoedd.

4Ffyrdd Sïon ydynt yn galaru

Am na ddaw neb i’r uchel-wyl;

Ei holl byrth ydynt anghyfannedd,

Ei hoffeiriaid yn ocheneidio,

Ei morwynion yn drallodedig,

A hithau, chwerwder sydd iddi.

5Aeth ei gormeswyr yn ben,

Ei gelynion, ffynu a wnaethant;

O herwydd Iehofa wnaeth ei chystuddio

Am amledd ei throseddau:

Ei phlant, aethant i gaethiwed

O flaen y gormesydd;

6Ac ymadawodd â merch Sïon

Ei holl brydferthwch;

Daeth ei thywysogion fel hyddod,

Na chawsant borfa;

A cherddasant heb nerth

O flaen yr ymlidiwr.

7Cofiodd Ierusalem

Yn nyddiau ei thrallod a’i hiseliadau,

Ei holl bethau dymunol,

Y rhai oeddent er dyddiau gynt:

Pan syrthiodd ei phobl i law y gorthrymydd,

Ac heb gynnorthwywr iddi,

Edrychodd arni orthrymwyr

A chwarddasant am ei chaethiwed.

8Gan bechu pechodd Ierusalem,

Am hyny aeth ar ddisperod;

Ei holl anrhydeddwyr, diystyrasant hi,

O herwydd gwelsant ei noethni:

Ië, hi a ocheneidiodd,

Ac a drodd yn ei hol.

9Ei haflendid oedd yn ei godre,

Ni chofiodd ei diwedd;

A disgynodd yn dra rhyfedd,

Heb neb yn gysurydd iddi:

Gwel, Iehofa, fy nhrallod,

Canys ymfawrygodd y gelyn.

10Ei law a ymledodd y gorthrymydd

Dros ei holl hethau dymunol:

Canys gwelodd genedloedd,

Daethant i’w sancteiddfan,

Y rhai y gorchymynaist am danynt,

Na ddelent i’th gynnulleidfa.

11Ei holl bobl oeddent yn ocheneidio,

Yn ceisio bara;

Rhoddasant eu pethau dymunol am fwyd,

Er dadebru yr enaid:

Gwel, Iehofa, ac edrych;

Canys aethum yn ddirmygedig.

12Ai dim yw i chwi oll sy yn tramwy y ffordd?

Edrychwch a gwelwch,

A oes tristwch fel fy nhristwch,

Yr hwn a barwyd i mi?

Canys cystuddiodd fi Iehofa,

Yn nydd angerdd ei ddigofaint.

13O’r uchelder danfonodd dân i’m hesgyrn,

A threchodd arnynt;

Taenodd rwyd i’m traed,

Trodd fi yn fy ol;

Gwnaeth fi yn anrhaith,

Yr holl ddydd yn fethedig.

14Gwyliodd ar fy nhroseddau,

Gan ei law y plethwyd hwynt;

Ei iau sydd ar fy ngwddf,

Parodd fy nerth syrthio;

Rhoddodd Iehofa fi yn nwylaw gorthrymydd,

Nis gallaf gyfodi.

15Sathrodd Iehofa fy holl ddewrion

Yn fy nghanol;

Galwodd i’m herbyn gynnulleidfa

I ddryllio fy rhai dewisol;

Y gwinwryf a sathrodd Iehofa,

O ran y forwyn, merch Iowda.

16Am y pethau hyn yr wyf yn wylo;

Fy llygad! fy llygad! dwg i lawr ddwfr,

O herwydd pellhâodd oddiwrthyf ddyddanwr,

A ddadebrai fy enaid;

Mae fy meibion yn anrheithiedig,

Canys gorchfygu a wnaeth y gelyn.

17Ymledodd Sïon ei dwylaw,

Heb neb yn ddyddanwr iddi:

Gorchymynodd Iehofa am Iacob,

“Y rhai o’i amgylch, byddant ei orthrymwyr;”

Daeth Ierusalem;

Yn ddisperod yn eu canol.

18Cyfiawn yw Iehofa,

Canys ei enau a wrthwynebais;

Clywch, atolwg, bobloedd oll,

A gwelwch fy nhristwch;

Fy morwynion a’m meibion,

Aethant i gaethiwed.

19Gelwais ar fy nghariadau,

Hwy a’m twyllasant;

Fy offeiriaid a’m henafgwŷr,

Yn y ddinas y trengasant,

Tra y ceisient fwyd iddynt eu hunain,

Er dadebru eu henaid.

20Gwel, Iehofa, canys cyfyng yw arnaf,

Fy ymysgaroedd a gynhyrfwyd;

Dadymchwelwyd fy nghalon yno,

Canys gan wrthryfelu y gwrthryfelais:

Oddiallan amddifadodd y cleddyf,

Fel yr angeu yn y tŷ.

21Clywsant fy mod yn ocheneidio,

Heb neb yn ddyddanwr i mi;

Fy holl elynion, clywsant am fy nrygfyd,

Gorfoleddasant am i ti wneyd hyn,

A dwyn y dydd a gyhoeddais;

Ond byddant hwy fel finnau.

22Deued eu holl ddrwg ger dy fron;

A gwna iddynt hwy,

Yn ol yr hyn a wnaethost i mi,

Am fy holl droseddau;

Oblegid aml yw fy ocheneidiau

A’m calon sydd fethedig.